Intrinsieke motivatie: waarom je doel bepaalt of je volhoudt

Je hebt een doel. Misschien wil je afvallen, fitter worden, of eindelijk weer regelmatig sporten. Maar de kans is groot dat je doel zo geformuleerd is dat het je motivatie op de lange termijn ondermijnt, zonder dat je dat doorhebt. 

SMART is niet genoeg

Iedereen leert altijd dat een doel SMART geformuleerd moet zijn. Specifiek, meetbaar, haalbaar. Maar er is iets veel belangrijkers over doelen te vertellen: ze moeten vooral intrinsiek gemotiveerd zijn.

Maar eerst een onderscheid dat zelden wordt gemaakt.

Intrinsieke motivatie betekent in de populaire psychologie vaak: je doet iets omdat je het leuk vindt. Je sport omdat sporten fijn voelt. Maar dat is intrinsieke motivatie voor een activiteit en de meeste moeders van jonge kinderen hebben dat niet als het gaat om sporten. Begrijpelijk.

Wat hier bedoeld wordt is iets anders: intrinsieke motivatie voor een doel. Je doel is intrinsiek gemotiveerd als het voortkomt uit iets wat voor jou persoonlijk belangrijk is: je waarden, je identiteit, hoe je wilt leven. Je hoeft sporten niet leuk te vinden. Je moet alleen weten waarom je het doet, en dat waarom moet van jou zijn.

De vraag die dat onderscheid praktisch maakt: is je doel nog steeds belangrijk voor je als niemand weet dat je het behaald hebt? Geen complimenten, geen reacties, niemand die het ziet of merkt.

Als het antwoord ja is, heb je een intrinsiek gemotiveerd doel. Denk aan gezond blijven, pijnvrij zijn, je makkelijk kunnen bewegen, energie hebben voor je kinderen. Zelfs als niemand het ziet of merkt, verbetert dit doel de kwaliteit van jouw leven.

Dat is intrinsieke motivatie. Het houdt je aandacht bij de taak zelf: gezonder eten om het gezonder eten. Sporten om te sporten.

Het verschil tussen intrinsieke en extrinsiek gemotiveerde doelen

Een extrinsiek doel werkt anders. Afvallen voor de zomer, er beter uitzien, goedkeuring verdienen. Dit soort doelen stuurt je aandacht weg van wat je doet, naar wat het moet opleveren. Je bent bezig met het resultaat, niet met de taak.

Een extrinsiek doel houdt je bij het resultaat. En als het resultaat bereikt is, stop je. Of je stopt juist omdat het resultaat niet snel genoeg komt. 

Wat er gebeurt als je opgeeft

Dit is het deel dat ik zelden benoemd zie worden: wat er mentaal met je gebeurt als je stopt.

De gedachte: zie je wel. Ik kan dit niet.

Die gedachte is geen neutrale conclusie. Het is een overtuiging die de volgende poging al moeilijker maakt voordat die begonnen is. Je motivatie daalt. Je gelooft minder in jezelf. De drempel om opnieuw te beginnen wordt hoger.

Extrinsieke doelen leiden niet alleen tot opgeven. Ze zorgen er ook voor dat opgeven iets doet met hoe je over jezelf denkt. Een neerwaartse spiraal die begint met een doel dat nooit echt van jou was.

Hoe je een intrinsiek gemotiveerd doel formuleert 

Een goed geformuleerd doel is de basis van motivatie en doorzettingsvermogen. 

De vraag die ik stel bij elke intake is niet alleen: wat wil je bereiken?

Maar: wat geeft je dat? En dan nog een keer: wat geeft dát je?

Bijna altijd kom ik dan uit bij iets wat niet over het uiterlijk gaat. Energie. Autonomie. Fit zijn voor de kinderen. Iemand zijn die goed voor zichzelf zorgt.

Dat zijn de doelen die beklijven en blijven motiveren. Niet omdat die vrouwen meer discipline hebben, maar omdat hun doel ze ergens naartoe trekt in plaats van dat ze zichzelf voortdurend moeten duwen.

Probeer het zelf. Pak je huidige doel en stel jezelf twee keer de vraag: wat geeft me dat?

Als je uitkomt bij iets wat over jou gaat — over wie je wilt zijn of hoe je wilt voelen — is dat je echte doel.

Als je blijft uitkomen bij hoe je eruitziet voor anderen, weet je nu waarom het steeds moeilijk voelt.

Kort samengevat Een intrinsiek gemotiveerd doel komt voort uit je eigen waarden en identiteit — niet uit externe druk of sociale vergelijking. Dat soort doelen houdt je langer in beweging dan doelen gebaseerd op uiterlijk of goedkeuring.

Om je te helpen jouw echte doel te formuleren heb ik een gratis tool gemaakt. Geen lijst met vragen die je snel invult, maar een oefening die je naar de motivatie leidt die al aanwezig is, maar nog niet expliciet gemaakt.

Het duurt 15 tot 20 minuten. Aan het einde heb je één zin — jouw doel — die van jou is en nergens anders vandaan komt. Een doel dat zo is geformuleerd dat je doorzet als het moeilijk is. 

Download de tool hier gratis. 

Dit is deel 1 van de serie over doorzettingsvermogen. Bekijk alle onderwerpen.

Elke dinsdag een nieuwe mail over motivatie en doorzettingsvermogen — speciaal voor moeders.

Ja, ik wil meer doorzettingsvermogen → meld je aan